چه تفاوتی بین استاندارد HDMI 2.1، ۲.۰ و ۱.۴ وجود دارد؟

استاندارد HDMI در هر صورت به اسم HDMI شناخته می‌شود؛ آیا این درست نیست؟ اگر واقع‌بین باشیم پاسخ به این سوال آنقدر هم ساده نیست. شما همان کابل و پورت را در کالاهای مختلف خواهید دید، اما استاندارد امکان دارد متفاوت باشد. ما در این مطلب قصد داریم تفاوت بین HDMI 1.4، HDMI 2.0 و استاندارد فعلی یعنی استاندارد HDMI 2.1 را مورد بحث قرار دهیم.

HDMI 1.4: هنوز همین حوالی!

استاندارد HDMI 1.4 دارای سرعت انتقال داده ۱۰.۲ گیگابیت در ثانیه است. این مدل استاندارد در حقیقت اولین فناوری بود که از ویدیوی 4K پشتیبانی کرد؛ البته ویدیوها در آن زمان محدود به فایل‌های 4K با نرخ ۳۰ فریمِ فشرده شده محدود بود. تقریبا دیگر هیچ سخت‌افزار جدید با این مشخصات منتشر نشد، اما احتمالا شما دارای دستگاهی هستید که حداقل از استاندارد HDMI 1.4 پشتیبانی می‌کند. از این دستگاه‌ها می‌توان به کنسول‌های خانگی نظیر PS4 یا Xbox One اشاره کرد.

مشخصات ویدیویی این استاندارد شامل ویدیوهای ۱۰۸۰ پیکسل با نرخ ۶۰ فریم و 4K با نرخ ۳۰ فریم است. اکثر دستگاه‌های HDMI 1.4 از یکی از این رزولوشن‌ها بهره‌برداری می‌کنند؛ هر چند، در بعضی از دستگاه‌های HDMI 1.4 از رزولوشن ۱۰۸۰ پیکسل با ۱۲۰ فریم هم پشتیبانی می‌شود.

HDMI 2.0: استاندارد رایج کنونی

استاندارد HDMI 2.0 دارای سرعت انتقال داده ۱۸ گیگابیت بر ثانیه است و به راحتی از ویدیوهای 4K و همچنین ویدیوهای ۱۴۴۰ پیکسل پشتیبانی می‌کند. بسیاری از دستگاه‌های جدید هنوز از این استاندارد استفاده می‌کنند. اکثر تلویزیون‌های 4K، کارت‌های ضبط، لپ‌تاپ‌های پیشرفته و دوربین‌ها صرفا از HDMI 2.0 بهره‌برداری می‌کنند؛ چراکه کیفیت 4K با نرخ ۶۰ فریم هنوز یک استاندارد رایج در اکثر ویدیوها تلقی می‌شود.

مشخصات ویدیویی رایج برای پورت HDMI 2.0 شامل ۱۰۸۰ پیکسل با نرخ ۲۴۰ فریم، ۱۴۴۰ پیکسل با نرخ ۱۴۴ و 4K با نرخ ۶۰ فریم است. این پارامترها در حال حاضر رایج‌ترین و بالاترین مشخصات رزولوشن‌های ویدیویی و صد البته نرخ‌های تازه‌سازی تصویر برای پورت HDMI 2.0 محسوب می‌شوند. البته پهنای باند این مدل استاندارد می‌تواند طیف به مراتب گسترده‌تری از استانداردهای ویدیویی را پشتیبانی کند؛ حتی از نظر فنی کیفیت 8K با نرخ ۳۰ فریم در برخی از دستگاه‌های HDMI 2.0 قابل اجراست. علاوه بر این موارد، HDMI 2.0 از استاندارد HDR (محدوده دینامیکی بالا) به منظور افزایش عمق رنگ و محدوده کنتراست در مقایسه با SDR (محدوده دینامیکی استاندارد) پشتیبانی می‌کند.

استاندارد HDMI 2.1؛ بنچمارک جدید

استاندارد HDMI 2.1 دارای سرعت انتقال داده ۴۸ گیگابایت به ازای هر یک ثانیه است. این مدل پورت در واقع اولین استاندارد HDMI محسوب می‌شود که از ویدیوی 8K با نرخ فریم بالا پشتیبانی می‌کند. افزایش بسیار گسترده‌ی پهنای باند داده‌ها امکان ویژگی‌های بیشتری مانند پشتیبانی گسترده‌تر HDR (محدوده دینامیکی بالا) و فیلم کاملا غیر فشرده را هم فراهم می‌کند.

در حالی که استاندارد HDMI 2.1 در سال ۲۰۱۷ اعلام شد، تا زمانی که دستگاه‌ها شروع به بهره‌برداری از این فناوری کردند به نظر می‌رسد گویا چیزی هنوز رونمایی نشده است. اکثر کنسول‌های بازی جدید نظیر کنسول پلی استیشن ۵، ایکس باکس سری ایکس و همچنین اکثر رایانه‌های شخصی با پردازنده‌های گرافیکی جدید (هر محصولی که پس از Nvidia RTX 30-Series یا AMD 6000-Series عرضه شده) از HDMI 2.1 پشتیبانی می‌کنند. علاوه بر این موضوع، کارت‌های ضبط HDMI 2.1 به تازگی تولیدشان آغاز شده است؛ از همین رو، استریمرها هم می‌توانند از دستگاه‌های HDMI 2.1 خود، در حین بازی و به تبع پخش استریم بهره‌برداری کنند.

مشخصات ویدیویی رایج برای استاندارد HDMI 2.1 شامل کیفیت 8K با نرخ ۶۰ فریم و همچنین کیفیت 1444K است. رد و بدلِ سیگنال‌های ویدیویی با مشخصات بالاتر احتمال دارد با HDMI 2.1 به لطف پهنای باند بسیار وسیعِ انتقال داده‌ها امکان‌پذیر باشد. با این اوصاف این رویه در حال حاضر چندان مرسوم نیست. علاوه بر این مورد، خرید بسیاری از دستگاه‌هایی که به طور کامل از استاندارد HDMI 2.1 پشتیبانی می‌‌کنند برای اکثر مردم بسیار گران تمام خواهد شد؛ برای مثال می‌توان به تلویزیون‌های 8K یا مانیتورهای بازی با رزولوشن 1444K اشاره کرد.

علاوه بر رزولوشن خام و نرخ فریم، استاندارد HDMI 2.1 همچنین از HDR پویا (محدوده پویا بالا) پشتیبانی می‌کند که عمق رنگ بیشتری نسبت به HDR استاندارد، نرخ تجدید متغیر (VRR) و موارد دیگر را که شما می‌توانید در وب‌سایت HDMI یاد بگیرید را فراهم می‌کند.

مقایسه استانداردهای HDMI 1.4، HDMI 2.0 و HDMI 2.1

کابل و پورت با ظاهر یکسان؛ استانداردهای مختلف

HDMI بیشتر از ۱۵ سال است که به عنوان استاندارد شناخته می‌شود. پورت‌ها و کابل‌های HDMI در ظاهر تغییر نکرده‌اند، اما مشخصات و استانداردهای آنها تغییرات مهمی پیدا کرده است. تمام کابل‌های HDMI از نظر فنی با استانداردهای نسل گذشته و حتی جدید سازگاری کامل دارند اما دارای استانداردهای انتقال داده‌های مختلف، نام دقیق کابل و انواع مختلفی از اتصالات هستند.

پایین‌ترین یا قدیمی‌ترین دستگاه یا کابلی که دارید در واقع سیگنال ویدیویی را در زنجیره‌ی مربوط به انتقال اطلاعات به اصطلاح دچار گلوگاه می‌کند. برای مثال، یک کابل مافوق سریع HDMI 2.1 روی یک دستگاه HDMI 1.4 کار می‌کند اما سرعت این کابل محدود به مشخصات فنی استاندارد HDMI 1.4 محدود خواهد شد. در واقع به زبان ساده‌تر ارتقای کابل قرار نیست به افزایش رزولوشن خروجی ختم شود. به این منظور باید دستگاهِ قوی‌تری را خریداری کرد که از استاندارد HDMI 2.1 پشتیبانی کند.

یک دستگاه HDMI 2.1 نظیر یک کنسول پلی استیشن ۵ می‌تواند از یک کابل استاندارد HDMI 2.0 استفاده کند اما شما محدود به مشخصات فنی کابل HDMI 2.0 خواهید شد. بنابراین شما نمی‌توانید خروجی 4K با نرخ فریم ۱۴۴ که از HDMI 2.1 دریافت می‌کنید را از کابل نسل قبل توقع داشته باشید.

به طور خلاصه، استاندارد کابل‌ها، دستگاه‌ها و صفحه‌نمایش‌ها باید همگی با هم مطابق و هم‌سو باشند. بهره‌برداری از یک کابل فوق‌العاده سریع HDMI 2.1 با یک کنسول HDMI 2.1 یا حتی یک تلویزیون یا مانیتور با این مشخصات می‌تواند تجربه‌ی بی‌نظیری را برای افراد به دنبال داشته باشد. این ماجرا برای پورت صفحه نمایش (DisplayPort 2.1) هم صدق می‌کند.

برای خرید دستگاه‌های سازگار با استاندارد HDMI 2.1 عجله نکنید!

استاندارد HDMI 2.1 چند سالی است که معرفی شده اما هنوز دستگاه‌های بسیار زیادی از این استاندارد بهره‌برداری نمی‌کنند؛ چرا که همان‌طور قبلا به این موضوع اشاره کرده‌ایم قیمت کالاها نظیر خرید یک تلویزیون با کیفیتِ 8K سر به فلک می‌کشد.

اگر شما با کیفیت 4K و نرخ ۶۰ فریم مشکلی ندارید پس به احتمال قوی استاندارد HDMI 2.0 شما را راضی نگه می‌دارد؛ در غیر این صورت، شما هم مثل بسیاری از افراد باید منتظر باشید تا ضمنِ فراگیر شدن استاندارد HDMI 2.1 قیمت دستگاه‌ها و کابل‌ها هم ارزان‌تر شود.